Kennisbank

De GGZ-administratie in 2026: verwijzing, ZPM, ROM en dossier

Wat de administratie van een praktijk in de eerstelijns GGZ in 2026 vraagt: een geldige verwijzing, HoNOS+ en het zorgvraagtype, declareren onder het zorgprestatiemodel, ROM, het kwaliteitsstatuut 4.0 en een dossier met twintig jaar bewaarplicht.

Algemeen5 min leestijd10 november 2026

De eerstelijns GGZ draait om meer dan behandelen alleen. Elke cliënt brengt een keten aan verplichtingen mee: een geldige verwijzing, een zorgvraagtype, registratie onder het zorgprestatiemodel en een dossier met een bewaarplicht van twintig jaar. Dit overzicht loopt die workflow langs, van verwijzing tot afsluiting, zodat je weet welke eis op welk moment geldt en wat dat vraagt van je EPD.

De GGZ-workflow in je EPD: van verwijzing tot afsluiting

Het traject begint bij de verwijzing. De verwijsbrief moet voldoen aan de NHG-richtlijn ‘Informatie-uitwisseling huisarts-GGZ’, en de verwijzer moet expliciet aangeven of hij verwijst naar de Generalistische Basis-GGZ of de Gespecialiseerde GGZ. Een verwijzing is 9 maanden (275 dagen) geldig, gerekend vanaf de datum waarop de aanmelding bij de GGZ-aanbieder binnenkomt. Dat de ingangsdatum de aanmelddatum is en niet het eerste contact, voorkomt dat je bij lange wachttijden een nieuwe verwijzing moet opvragen.

Meldt een cliënt zich binnen een jaar na afsluiting van een eerder traject opnieuw aan, dan is geen nieuwe verwijsbrief nodig, mits je de huisarts binnen 60 dagen informeert. Na 365 dagen is een nieuwe verwijzing wel noodzakelijk. In de diagnostische fase vult de regiebehandelaar de HoNOS+-vragenlijst in en bepaalt op basis daarvan het zorgvraagtype; daarna start de behandeling. Je informeert de huisarts (met toestemming van de cliënt) als de cliënt in zorg komt, periodiek tijdens het traject en bij afsluiting. Het dossier legt de einddatum van het traject en de DSM-diagnosecode vast.

Declareren onder het zorgprestatiemodel (ZPM)

Onder het zorgprestatiemodel (ZPM) declareer je in de vorm van consulten voor diagnostiek of behandeling. Het zorgvraagtype is een verplicht onderdeel op de factuur bij alle behandelconsulten; alleen bij diagnostiekconsulten is vermelding optioneel. De rol van de regiebehandelaar is binnen het Landelijk Kwaliteitsstatuut 4.0 gekoppeld aan de specifieke settings van het ZPM, en het model stelt strikte eisen aan de registratie van behandelminuten en zorgactiviteiten.

Een no-show mag je niet als prestatie bij de zorgverzekeraar declareren, omdat er geen zorg is geleverd. Je mag wel eigen beleid voeren waarbij de cliënt die zonder tijdige afmelding niet verschijnt een vast bedrag betaalt, mits je dit vooraf hebt gecommuniceerd.

Zo werkt het in Maira®

Maira is het EPD voor de eerstelijns GGZ, gebouwd op een FHIR-fundament dat je in open formaat kunt exporteren. Het platform is gecertificeerd voor ISO 27001 en NEN 7510, logt toegang tot het dossier volgens NEN 7513 en wordt binnen de EU gehost. Je start gratis tot je oude contract afloopt (met een maximum van 6 maanden) en het overzetten van je gegevens is kosteloos.

Zorgvraagtypering en NZa-aanlevering vanuit het EPD

De HoNOS+-vragenlijst is de basis voor de zorgvraagtypering: de standaard HoNOS-vragen, aangevuld met enkele items. Je scoort elke vraag op een schaal van 0 (geen probleem) tot 4 (ernstig tot zeer ernstig probleem). Er zijn twee routes: de volledige route, waarbij je alle vragen doorloopt, en de dynamische route, waarbij het EPD op basis van je antwoorden de relevante vervolgvragen selecteert.

De scores leiden naar een zorgvraagtype binnen drie hoofdgroepen: X (niet-psychotisch), Y (psychotisch) en Z (neurocognitief). Samen beslaan die 20 inhoudelijke zorgvraagtypen; de nummering loopt tot 21, met nummer 9 als leeg reservetype. De registratie is noodzakelijk voor de facturatie. De data uit 2022 en 2023 dienden voor validatie van het systeem, waarna zorgvraagtypering vanaf 2024 een structureel onderdeel is van de bekostiging en van de gesprekken over gepaste en doelmatige zorg.

ROM en vragenlijsten in het EPD

Voor Routine Outcome Monitoring (ROM) zijn een paar instrumenten gangbaar. De SQ-48 (Symptom Questionnaire) is een zelfrapportagevragenlijst in het publiek domein die het algemeen psychisch functioneren meet via 7 psychopathologieschalen en 2 functioneringsschalen (Werk en Vitaliteit); afname duurt ongeveer 6 minuten. Daarnaast worden de generieke OQ-45 (Outcome Questionnaire) en BSI (Brief Symptom Inventory) breed gebruikt.

De keuze van instrument hangt af van je behandeldoel. Onderzoek bij patiënten met een angststoornis liet zien dat de BSI en diagnosespecifieke instrumenten sterkere verbeteringen registreerden dan de OQ-45. Wil je specifieke symptoomreductie nauwkeurig in kaart brengen, dan zijn de BSI of diagnosespecifieke maten te prefereren.

Kwaliteitsstatuut 4.0 en dossiereisen

Vanaf 1 januari 2026 is een goedgekeurd kwaliteitsstatuut volgens format versie 4.0 een harde voorwaarde voor contractering en declaratie; de geldigheid van versie 3.0 vervalt op die datum. Het format is beschikbaar sinds 2 juni 2025 en moet uiterlijk 15 december 2025 goedgekeurd en geregistreerd zijn. Voor vrijgevestigden geldt Sectie II, voor instellingen Sectie III. Het LKS 4.0 beschrijft de indicerende en coördinerende rol van de regiebehandelaar, met voorwaarden die per setting kunnen verschillen.

Voor het dossier geldt onder de WGBO een bewaarplicht van 20 jaar, gerekend vanaf de laatste behandeling. Voor gegevens van minderjarigen loopt die door tot 12 jaar na het bereiken van de meerderjarigheid. Het dossier bevat onder meer persoonsgegevens, medische voorgeschiedenis, behandelplannen met doelen en evaluaties, voortgangsnotities, ROM-uitkomsten en correspondentie. Cliënten hebben een wettelijk recht op inzage in hun eigen dossier.

Verslaglegging van de GGZ-sessie in het EPD

Het verslag van een sessie kost vaak meer tijd dan je zou willen, en blijft nogal eens liggen tot het eind van de dag. Maira luistert tijdens de sessie mee en zet na afloop een conceptverslag klaar: de hulpvraag, wat er besproken is, jouw observaties en de afspraken. Jij leest het na, past aan en neemt het over. Pas dan staat het in het dossier.

Spraak en taalmodellen draaien binnen Europa, en de verslaglegging zit in elk pakket, zonder kosten per minuut. Spreekt de cliënt liever een andere taal, dan loopt het gesprek in ruim vijftig talen mee en komt het verslag in het Nederlands in het dossier. Vraag wel per sessie toestemming voor de opname; wat daarbij komt kijken, lees je in AI-verslaglegging in de GGZ: wat mag en wat werkt. Hoe het in de sessie werkt, zie je op gespreksverslaglegging.

Waar let je op bij een EPD voor de GGZ?

Al deze eisen komen samen in je EPD. Een systeem voor de GGZ moet minstens het volgende ondersteunen:

  • NEN 7510: elk systeem dat met patiëntgegevens werkt, moet aan deze norm voor informatiebeveiliging voldoen.
  • ZPM-ondersteuning: registratie van behandelminuten, zorgactiviteiten en de verplichte vermelding van het zorgvraagtype op de factuur.
  • Realtime signalering: fouten zoals ontbrekende velden of onjuiste codes worden gedetecteerd op het moment van registratie, zodat je afkeuringen achteraf voorkomt.
  • ROM-integratie: een directe koppeling voor het digitaal afnemen en verwerken van vragenlijsten.
  • Gegevensuitwisseling: correspondentie met verwijzers en voortgangsverslagen naar de huisarts.
  • Verslaglegging: een conceptverslag van de sessie dat je zelf naleest en overneemt, verwerkt binnen Europa.

Verder lezen

Veelgestelde vragen

Hoe lang is een GGZ-verwijzing geldig?
Een verwijzing is 9 maanden (275 dagen) geldig, gerekend vanaf de datum waarop de aanmelding bij de GGZ-aanbieder binnenkomt, niet vanaf het eerste contact. Meldt een cliënt zich binnen een jaar na afsluiting van een eerder traject opnieuw aan, dan is geen nieuwe verwijsbrief nodig, mits je de huisarts binnen 60 dagen informeert. Na 365 dagen is een nieuwe verwijzing wel noodzakelijk.
Wanneer is het zorgvraagtype verplicht op de factuur?
Bij alle behandelconsulten is het zorgvraagtype een verplicht onderdeel van de factuur. De enige uitzondering is het diagnostiekconsult: daar is vermelding optioneel. Het zorgvraagtype bepaal je met de HoNOS+-vragenlijst, en de regiebehandelaar is verantwoordelijk voor een juiste typering.
Vanaf wanneer heb ik een kwaliteitsstatuut 4.0 nodig?
Vanaf 1 januari 2026 is een goedgekeurd kwaliteitsstatuut volgens format versie 4.0 een harde voorwaarde voor contractering en declaratie; de geldigheid van versie 3.0 vervalt dan. Het format is beschikbaar sinds 2 juni 2025 en moet uiterlijk 15 december 2025 goedgekeurd en geregistreerd zijn. Vrijgevestigden vallen onder Sectie II, instellingen onder Sectie III.
Hoe lang moet ik een GGZ-dossier bewaren?
Onder de WGBO geldt een bewaarplicht van 20 jaar, gerekend vanaf de laatste behandeling. Voor gegevens van minderjarigen loopt die door tot 12 jaar na het bereiken van de meerderjarigheid. Cliënten hebben daarnaast een wettelijk recht op inzage in hun eigen dossier.
Maakt het EPD automatisch een verslag van een GGZ-sessie?
Ja, met Maira luistert het EPD tijdens de sessie mee en zet het na afloop een conceptverslag klaar met de hulpvraag, wat er besproken is, jouw observaties en de afspraken. Je leest het zelf na en neemt het over. Vraag de cliënt per sessie om toestemming voor de opname.
← Alle artikelen